Elektriciteitskeuring afgekeurd: wat nu? Stappenplan 2026
Kort antwoord: een negatief keuringsverslag is geen ramp. Je krijgt een lijst van inbreuken met verwijzing naar het AREI, een hersteltermijn (meestal 12 tot 18 maanden, afhankelijk van de situatie) en je laat nadien een herkeuring uitvoeren (indicatief €100-200 incl. btw) bij hetzelfde erkende keuringsorganisme.
Geen paniek bij afkeuring
Een afgekeurde elektriciteitskeuring is vervelend, maar zeker geen uitzondering. Uit cijfers van keuringsorganismes blijkt dat in Belgie ongeveer de helft van alle keuringen bij verkoop van een oudere woning negatief uitdraait. Een negatief verslag betekent dat de keurder inbreuken op het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties, sinds 1 juni 2020 het KB van 8 september 2019, opgedeeld in drie Boeken waarvan Boek 1 de huishoudelijke laagspanningsinstallaties regelt) heeft vastgesteld. Die moeten hersteld worden, waarna je een herkeuring aanvraagt.
Belangrijk om te weten: een negatief keuringsverslag blokkeert bij verkoop de notariële akte niet. Het verslag dient vooral om de koper correct te informeren; de wettelijke verplichting om de installatie in orde te brengen verschuift naar de koper.
Waarom wordt een keuring afgekeurd?
De meest voorkomende redenen voor afkeuring, op basis van gepubliceerde statistieken van keuringsorganismes en elektriciensverenigingen:
- Ontbrekend of verouderd eendraadschema (vaakst voorkomende inbreuk): het schema ontbreekt, is onvolledig of komt niet meer overeen met de werkelijke installatie.
- Ontbrekende of onvoldoende differentieelbeveiliging : geen 30 mA-differentieel op de risicovolle kringen (badkamer, wasmachine, vaatwasser, buitenstopcontacten) of te weinig differentielen voor het aantal kringen.
- Slechte of onbestaande aarding : de aardingsweerstand is te hoog voor het type differentieel dat erop aangesloten is, of er is helemaal geen aardelektrode aanwezig.
- Onvoldoende isolatieweerstand: wijst meestal op beschadigde, vochtige of sterk verouderde bekabeling.
- Open aftakdozen : dozen zonder deksel, blote draden of onvoldoende klemverbindingen.
- Verkeerde kabeldoorsnedes: een te dunne kabel voor de bijhorende beveiliging, bijvoorbeeld 1,5 mm² op een 20A-automaat in plaats van de vereiste 2,5 mm².
- Ontbrekende afdekplaatjes: stopcontacten of schakelaars zonder afwerkingsplaatje, met blote klemmen zichtbaar.
- Te veel aansluitpunten per kring: meer dan 8 aansluitpunten op een 2,5 mm²-kring met een 20A-automaat (een dubbele of drievoudige contactdoos telt daarbij als 1 punt).
- Badkamerfouten: stopcontacten in de verboden volumes rond bad of douche, of zonder de vereiste IP-bescherming.
Aardingsweerstand: welke drempel telt?
De toegelaten combinatie van aardingsweerstand en differentieeltype volgt in de praktijk deze indeling:
| Aardingsweerstand | Vereiste differentieelbeveiliging |
|---|---|
| Minder dan 30 Ω | 300 mA hoofddifferentieel volstaat, met een bijkomend 30 mA-differentieel voor natte ruimtes |
| 30 Ω tot 100 Ω | 30 mA-differentieel verplicht op alle betrokken kringen |
| Meer dan 100 Ω | Aarding onvoldoende: extra aardelektrode(s) plaatsen vooraleer een keuring zinvol is |
Sinds de wijziging van 1 juni 2023 moeten trouwens ook gewone verlichtings- en stopcontactenkringen (niet enkel de badkamer) beveiligd zijn met een 30 mA-differentieel, met een maximum van 8 eindkringen per differentieel. Vaste toestellen zoals een boiler mogen nog op 300 mA.
Wat staat er in het keuringsverslag?
Na de keuring ontvang je een keuringsverslag met een gedetailleerde lijst van alle vastgestelde inbreuken. Elke inbreuk verwijst naar het betreffende AREI-artikel of -hoofdstuk. Dit verslag is je stappenplan: los alle vermelde punten op en je volgende keuring hoort normaal gezien positief te zijn.
Lees het verslag aandachtig en markeer per inbreuk of je die zelf kan oplossen of dat je een erkend elektricien nodig hebt.
✅ Dit mag je zelf doen: afdekplaatjes monteren, deksels op aftakdozen plaatsen, kringen labelen in de verdeelkast, kleine cosmetische zaken herstellen.
🔧 Hiervoor heb je een erkend installateur nodig: differentieelschakelaars plaatsen of vervangen, de aarding aanleggen of verbeteren, bekabeling met verkeerde doorsnede vervangen, de verdeelkast vervangen.
📋 Keuringsattest vereist: elke herstelling die de installatie wijzigt, moet opnieuw gekeurd worden door een erkend keuringsorganisme vooraleer het attest positief kan zijn.
Termijnen: hoeveel tijd heb je?
De termijn om inbreuken te herstellen hangt af van de situatie. AREI Boek 1, afdeling 8.4.2 (de opvolger van het vroegere artikel 276bis) regelt de verplichting bij verkoop; AREI Boek 1, hoofdstuk 6.5 regelt het periodieke controlebezoek.
- Bij verkoop van een woning met een installatie van vóór 1 oktober 1981: de koper heeft 18 maanden na het verlijden van de notariële akte om de installatie in orde te brengen en een herkeuring te laten uitvoeren. Zo'n woning krijgt bij de allereerste keuring bijna altijd een negatief verslag — dat is normaal en houdt de verkoop niet tegen.
- Bij verkoop van een installatie ná 1981 die al eerder gekeurd werd: doorgaans 12 maanden hersteltermijn.
- Bij een nieuwe installatie (nieuwbouw, volledige vernieuwing, uitbreiding met een laadpaal of zonnepanelen): de installatie mag niet in gebruik genomen worden tot de inbreuken zijn opgelost en de herkeuring positief is. De netbeheerder (Fluvius in Vlaanderen, Sibelga in Brussel, ORES of RESA in Wallonie) activeert de aansluiting niet zonder positief attest.
- Bij periodieke herkeuring (om de 25 jaar voor een woning, om de 5 jaar voor gemeenschappelijke delen van appartementsgebouwen): de inbreuken moeten hersteld worden en een herkeuring moet plaatsvinden binnen de termijn vermeld op het verslag, doorgaans 12 maanden.
- Bij verhuur: de verhuurder moet de inbreuken oplossen en een herkeuring laten uitvoeren, doorgaans binnen 18 maanden.
Stappenplan na afkeuring
Volg dit plan van aanpak:
- Lees het keuringsverslag grondig: maak een lijst van alle inbreuken en categoriseer ze als "zelf oplosbaar" of "elektricien nodig".
- Los de eenvoudige zaken zelf op:
- Afdekplaatjes monteren (indicatief €2-€10 per stuk)
- Deksels op aftakdozen plaatsen
- Kringen labelen in de verdeelkast
- Schakel een erkend elektricien in voor de zwaardere werken (indicatieve prijzen 2026, uurtarief doorgaans €45-€65 excl. btw en verplaatsing):
- Differentieel plaatsen: indicatief €50-€120 per stuk inclusief plaatsing
- Aarding verbeteren of nieuw aanleggen: indicatief €200-€600
- Bekabeling van een kring vervangen: indicatief €60-€120 per kring
- Verdeelkast vervangen: indicatief €600-€1.800
- Pas je schema's aan: met de Eendraadschema app stel je snel een correct en actueel eendraadschema op, conform de AREI-symbolen. Vergeet ook het situatieschema niet — ontbrekende of verouderde schema's blijven de meest voorkomende inbreuk.
- Vraag een herkeuring aan bij hetzelfde erkende keuringsorganisme dat de eerste keuring uitvoerde.
Kosten van een herkeuring
Een herkeuring kost doorgaans indicatief €100 tot €200 incl. btw, meestal iets minder dan de eerste volledige keuring (die voor een gewone woning met één meter rond €135-€200 incl. btw ligt). Sommige keuringsorganismes hanteren een gereduceerd tarief als de herkeuring binnen een paar maanden na de eerste keuring plaatsvindt. Informeer hiernaar bij het boeken. Erkende keuringsorganismen in Belgie zijn onder meer Vinçotte (particuliere keuringen lopen intussen via Electro-Test), Normec BTV, Certinergie, OCB en Bureau Veritas — allemaal erkend door de FOD Economie en geaccrediteerd door BELAC volgens ISO 17020.
Woon je in Vlaanderen en is je woning ouder dan 15 jaar? Dan kan de Mijn VerbouwPremie een deel van de factuur voor het conform maken van je elektrische installatie terugbetalen. In 2026 gaat het om een indicatief maximumbedrag van €2.100 (inkomenscategorie 3) tot €3.000 (inkomenscategorie 4, de laagste inkomens); de hoogste inkomenscategorieën komen sinds 2026 niet meer in aanmerking voor deze premie. Vraag de premie aan via het portaal Mijn VerbouwPremie, niet via Fluvius zelf. In Wallonie en Brussel bestaan gelijkaardige regionale premies (o.a. via ORES, RESA of het Brusselse Renolution) — informeer bij je gemeente of gewest naar de actuele voorwaarden.
AREI-kader: welke regels zijn van toepassing
Het huidige AREI is het Koninklijk Besluit van 8 september 2019, van kracht sinds 1 juni 2020, en bestaat uit drie Boeken. Voor een woning met een afgekeurde keuring zijn vooral deze onderdelen relevant:
- AREI Boek 1, afdeling 8.4.2 (opvolger van het vroegere artikel 276bis): regelt de verplichte keuring bij verkoop van een woning met een installatie van vóór 1 oktober 1981, van kracht sinds 1 juli 2008.
- AREI Boek 1, hoofdstuk 6.5: regelt het periodieke controlebezoek (om de 25 jaar voor woningen).
- AREI-wijziging van 1 juni 2023: verplicht 30 mA-differentieelbeveiliging voor alle verlichtings- en stopcontactenkringen, met een maximum van 8 eindkringen per differentieel.
⚠️ WAARSCHUWING: werk nooit onder spanning aan de verdeelkast. Schakel altijd eerst de hoofdschakelaar uit en test met een spanningstester vooraleer je iets aanraakt.
🚨 LEVENSGEVAAR: een ontbrekende of defecte aarding in combinatie met een defect toestel kan bij aanraking dodelijk zijn. Repareer een aardingsprobleem nooit zelf met provisorische oplossingen (bijvoorbeeld een draad aan een waterleiding hangen) — laat dit steeds door een erkend installateur aanleggen en nadien keuren.
Veelgemaakte fouten en misvattingen
- "Ik mag alles zelf doen zonder controle": klopt niet. Als hobbyist mag je zelf werken uitvoeren aan je eigen woning, maar elke wijziging aan de installatie moet uiteindelijk gekeurd worden door een erkend keuringsorganisme vooraleer ze definitief in orde is.
- "Een oude installatie zonder aarding werkt toch, dus het is geen probleem": een installatie die werkt is niet hetzelfde als een veilige installatie. Zonder correcte aarding en differentieelbeveiliging loop je bij een defect toestel een reëel risico op elektrocutie.
- "Als ik niets verander, heb ik geen eendraadschema nodig": ook een ongewijzigde bestaande installatie moet bij elke periodieke of verkoopkeuring een correct, actueel eendraadschema kunnen voorleggen. Ontbrekende schema's zijn de meest voorkomende reden van afkeuring.
- "Een negatief verslag betekent dat de verkoop niet kan doorgaan": fout, de verkoop mag gewoon doorgaan. Alleen de hersteltermijn en de verantwoordelijkheid gaan over naar de koper.
Veelgestelde vragen
Hoe lang heb ik na een afkeuring om alles in orde te brengen?
Dat hangt af van de situatie: doorgaans 12 maanden bij een periodieke herkeuring of een installatie ná 1981, en 18 maanden bij verkoop of verhuur van een installatie van vóór 1 oktober 1981 die nog niet eerder gekeurd werd.
Kan ik zelf een herkeuring aanvragen of moet dat via een elektricien?
Je kan zelf een herkeuring aanvragen bij het keuringsorganisme dat de eerste keuring uitvoerde. Het is wel aan te raden om pas een herkeuring te boeken nadat alle inbreuken effectief hersteld zijn, om een tweede negatief verslag (en dus dubbele kosten) te vermijden.
Mag ik in de woning blijven wonen met een afgekeurde installatie?
Ja, een negatief keuringsverslag verbiedt niet om in de woning te wonen. Het is wel je verantwoordelijkheid om de vastgestelde veiligheidsrisico's binnen de gestelde termijn op te lossen.
Wat als ik de hersteltermijn niet haal?
Overschrijd je de termijn, dan blijft de installatie niet-conform en loop je bij een volgende controle (bijvoorbeeld bij een volgende verkoop) opnieuw tegen dezelfde inbreuken aan. Bij ernstige veiligheidsrisico's kan de netbeheerder in uitzonderlijke gevallen ook ingrijpen.
Telt een ontbrekend eendraadschema als een zware of een lichte inbreuk?
Een ontbrekend of verouderd eendraadschema wordt meestal als inbreuk van eerste categorie genoteerd (te herstellen binnen de gestelde termijn, geen onmiddellijk veiligheidsrisico), terwijl een ontbrekende differentieelbeveiliging of aarding als zwaardere inbreuk geldt omdat er wel een direct risico op elektrocutie is.
Preventie is beter dan genezen
Voorkom een afkeuring door je goed voor te bereiden. Gebruik onze checklist voor nieuwbouw of bekijk de veelgemaakte fouten bij het tekenen van een eendraadschema. Twijfel je over de staat van een oudere installatie? Lees dan ook wanneer je een oude installatie beter vervangt. Controleer vóór de keuring of je schema's in orde zijn, of alle afdekplaatjes aanwezig zijn en of je differentielen correct werken (test maandelijks met de testknop). Een kleine investering in voorbereiding bespaart je de kost en moeite van een herkeuring.