Elektriciteit in de badkamer: AREI-volumes en regels

Kort antwoord: het AREI verdeelt de ruimte rond bad en douche in volumes (0, 1 en eventueel 2) met telkens strengere regels naarmate je dichter bij het water komt. Sinds 1 maart 2025 is dit hoofdstuk grondig herzien: een douche zonder bad heeft nog maar twee volumes, het oude "volume 3" bestaat niet meer, en stopcontacten in volume 2 mogen voortaan ook via een 10 mA-differentieel beveiligd worden.

Elektriciteit en water: een levensgevaarlijke combinatie

De badkamer is de gevaarlijkste ruimte in huis wat elektriciteit betreft. Vochtige huid heeft een veel lagere elektrische weerstand dan droge huid, waardoor dezelfde spanning in de badkamer veel gevaarlijker is dan in de woonkamer. Daarom legt het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) in Boek 1, hoofdstuk 7.1 ("Ruimten met bad of douche") bijzonder strenge regels op.

Dit hoofdstuk werd door het KB van oktober 2024 volledig herschreven en is sinds 1 maart 2025 van kracht. Het werd daarbij afgestemd op de internationale norm IEC 60364-7-701. Nieuwe of volledig vernieuwde badkamerinstallaties moeten aan deze nieuwe regels voldoen; bestaande installaties van vóór 1 maart 2025 blijven in orde zolang ze voldeden aan het AREI dat gold op het moment van uitvoering.

🚨 LEVENSGEVAAR: werk nooit aan een badkamerkring terwijl de spanning nog aanwezig is, en plaats nooit een gewoon (niet-waterdicht) stopcontact of een verlengsnoer binnen bereik van bad of douche. Twijfel je over de bestaande toestand van je badkamer? Schakel de kring uit aan de differentieelschakelaar en laat een erkend installateur controleren.

De badkamervolumes sinds 1 maart 2025

Het AREI werkt met volumes (zones) rond het bad of de douche. Hoe dichter bij het water, hoe strenger de regels. Belangrijk: sinds de hervorming is het aantal volumes niet meer hetzelfde voor een bad als voor een douche.

• Ruimte met een bad: nog steeds drie volumes — 0, 1 en 2.
• Ruimte met uitsluitend een douche (inloopdouche of douchebak lager dan ca. 10 cm): nog maar twee volumes — 0 en 1. Deze volumes reiken maximaal 120 cm vanaf de vaste watertoevoer (de kraan of douchekop). Voorbij die 120 cm gelden de gewone installatieregels.
• Het vroegere "volume 1bis" (de ruimte onder het bad of de douchebak) is opgegaan in volume 1.
• Het vroegere "volume 3" (tot 240 cm, met minimale bescherming IPX1) bestaat niet meer als apart gereglementeerd volume. Kom je dit nog tegen op een oud eendraadschema of in een oudere keuringstekst, dan dateert dat van vóór 1 maart 2025.

Volume 0 — in het bad of de douchebak

Dit is de ruimte in het bad of de douchebak zelf. Hier gelden de strengste regels:

• Alleen toestellen op ZLVS (zeer lage veiligheidsspanning) van maximaal 12V zijn toegestaan
• Minimale beschermingsgraad: IPX7 (bestand tegen tijdelijke onderdompeling)
• In de praktijk plaats je hier niets, behalve eventueel een specifiek goedgekeurd ingebouwd LED-lichtpunt

Volume 1 — boven het bad of de douche

Dit volume strekt zich uit tot 2,25 m hoogte boven de bodem van het bad of de douchebak (en omvat sinds de hervorming ook het vroegere volume 1bis):

• Enkel toestellen op ZLVS (max. 12V) of specifiek goedgekeurde warmwatertoestellen (bv. een doorstroomboiler voor de douche)
• Minimale beschermingsgraad: IPX4 (spatwaterbestendig), of IPX5 bij een douche met hogedrukstraal
• Schakelaars en gewone stopcontacten zijn hier verboden
• Verlichting is toegelaten, mits de juiste IP-waarde en op ZLVS

Volume 2 — enkel bij een bad, tot 60 cm rond volume 1

Dit volume bestaat enkel in een ruimte met een bad en strekt zich 60 cm horizontaal uit rond volume 1, tot 2,25 m hoogte:

• Toestellen van klasse II (dubbele isolatie) zijn toegestaan
• Minimale beschermingsgraad: IPX4
• Verlichtingsarmaturen, ventilator en boiler zijn toegestaan
• Een gewoon stopcontact mag hier sinds de hervorming ook, op voorwaarde dat het beveiligd is door een hooggevoelig differentieel van maximaal 10 mA
• Een alternatief is het klassieke scheerstopcontact, gevoed via een scheidingstransformator van maximaal 100 W

Buiten de volumes: de normale regels, maar let op de afstand

Buiten de badkamervolumes gelden de gewone installatieregels. Daar mag je gewone stopcontacten plaatsen, beveiligd door het algemene 30 mA-differentieel type A dat sinds 1 juni 2023 verplicht is voor alle stopcontacten en verlichtingskringen in de woning (AREI Boek 1, art. 5.3.5.3).

In de praktijk betekent dit voor een bad: het stopcontact voor je haardroger of scheerapparaat moet minstens 60 cm van het bad verwijderd zijn (tenzij je kiest voor de 10 mA-oplossing hierboven). Voor een douche zonder bad ligt die grens op 120 cm vanaf de kraan of douchekop.

Let op met deze laatste regel: hoewel het AREI een stopcontact op 120 cm van een inloopdouche technisch toelaat met een gewoon 30 mA-differentieel, betekent "mag" niet automatisch "verstandig". Bij een volledig open, gelijkvloerse inloopdouche zonder afscheiding spat water makkelijk verder dan bij een klassieke douchebak. Kies bij twijfel voor extra afstand of voor een waterdicht stopcontact. Dezelfde IP-logica geldt trouwens buitenshuis: lees onze gids over elektriciteit in de tuin voor de juiste IP-waarden bij buitenstopcontacten en -verlichting.

Equipotentiale verbinding: alles met alles verbinden

Het AREI verplicht in de badkamer een bijkomende equipotentiale verbinding. Alle metalen onderdelen in de badkamer moeten onderling en met de aarding verbonden worden, zodat er bij een fout geen gevaarlijk spanningsverschil kan ontstaan tussen twee metalen delen die je tegelijk kan aanraken:

• Metalen waterleidingen (warm en koud)
• Metalen afvoerleidingen
• Het bad of de douchebak, als die metaal zijn
• Metalen radiatoren en verwarmingsleidingen

De minimale doorsnede van deze verbindingsleiding is 2,5 mm² als ze mechanisch beschermd is (bv. in een buis), en 4 mm² als ze onbeschermd ligt. Toestellen van klasse II, kunststof leidingen (zoals alpex) en leidingen die via een scheidingstransformator gevoed worden, hoef je niet mee op te nemen in deze verbinding.

Wat kost het om je badkamer AREI-conform te maken?

Onderstaande bedragen zijn indicatief voor 2025-2026 en kunnen verschillen per regio en per installateur:

• Stopcontact verplaatsen of vervangen door een waterdicht model: reken op een paar uur werk. Een erkend elektricien rekent doorgaans €40 à €70 per uur excl. btw (gemiddeld ca. €55), plus materiaal.
• Bijkomende equipotentiale verbinding aanleggen: meestal beperkt tot enkele honderden euro's, afhankelijk van het aantal leidingen en de bereikbaarheid ervan.
• Volledige elektriciteitskeuring (bv. bij verkoop of na een grote renovatie): €135 à €200 incl. btw voor een standaardwoning met één verdeelbord; een extra bord of meter kost doorgaans €80 à €100 extra.
• Herkeuring na een afkeuring: €100 à €155 incl. btw bij hetzelfde erkend keuringsorganisme (bv. Vinçotte/Electro-Test, Normec BTV, Certinergie, Bureau Veritas, ACEG).
• Vlaanderen: voor het conform maken van de elektriciteit in een woning ouder dan 15 jaar kan je onder voorwaarden een Mijn VerbouwPremie aanvragen, met een maximumbedrag van €2.100 tot €3.000 afhankelijk van je inkomenscategorie (aanvraag via het Mijn VerbouwPremie-portaal). In Wallonië (via ORES/RESA) en Brussel (via Sibelga) bestaat er geen rechtstreeks equivalent voor dit type conformeringswerk.

Op je eendraadschema en situatieschema

De badkamer verdient speciale aandacht op je eendraadschema. Vermeld duidelijk:

• Welke kringen de badkamer bedienen
• De differentieel die deze kringen beschermt — 30 mA algemeen, of 10 mA specifiek voor een stopcontact in volume 2
• De equipotentiale verbinding en de doorsnede ervan
• Eventuele ZLVS-circuits voor verlichting in volume 0 of 1

Op het situatieschema moet je de volumes 0, 1 en (indien van toepassing) 2 duidelijk aanduiden, samen met de exacte plaats van elk stopcontact en schakelaar. De Eendraadschema app helpt je om alle badkamercomponenten correct en volgens de nieuwe AREI-indeling weer te geven op je eendraadschema en situatieschema.

Veelgemaakte fouten in de badkamer

• Denken dat aarding of een differentieel "optioneel" is bij een oude badkamer. Dit is een hardnekkige misvatting: net in natte ruimtes is de bescherming het belangrijkst, en een badkamer zonder correcte differentieelbeveiliging is bijna altijd een reden tot afkeuring.
• Een verlengsnoer of stekkerdoos gebruiken in de badkamer. Dit is nooit toegelaten binnen de volumes en sterk af te raden erbuiten.
• Het oude "volume 3" blijven gebruiken op een nieuw schema. Sinds 1 maart 2025 bestaat dit niet meer als apart volume — gebruik de bijgewerkte indeling.
• Een stopcontact plaatsen "omdat het net past" zonder de 60 cm (bad) of 120 cm (douche) na te meten. Meet steeds vanaf de rand van het bad of vanaf de vaste watertoevoer, niet vanaf de muur.
• Vergeten de metalen radiator of waterleiding aan te sluiten op de equipotentiale verbinding — een klassieke reden voor afkeuring bij de elektriciteitskeuring.

Veelgestelde vragen over elektriciteit in de badkamer

Mag ik zelf een stopcontact in de badkamer plaatsen?

✅ Je mag zelf meedenken over de plaatsing en het eendraadschema tekenen, maar de effectieve aansluiting van een stopcontact in of rond een badkamer 🔧 laat je best uitvoeren door een erkend installateur, gezien het verhoogde risico en de specifieke differentieel- en IP-vereisten. Buiten volume 2 (of buiten 120 cm bij een douche) mag een gewoon stopcontact, altijd beveiligd door een differentieelschakelaar van 30 mA.

Hoeveel volumes heeft mijn badkamer sinds 2025?

Een ruimte met een bad heeft nog drie volumes (0, 1 en 2). Een ruimte met uitsluitend een douche heeft er nog maar twee (0 en 1), beperkt tot 120 cm vanaf de kraan of douchekop. Het vroegere volume 3 bestaat niet meer.

Mag een stopcontact in volume 2 met een gewoon 30 mA-differentieel?

Nee. In volume 2 moet een stopcontact beveiligd zijn met een hooggevoelig differentieel van maximaal 10 mA, of gevoed worden via een scheidingstransformator van maximaal 100 W (het klassieke scheerstopcontact).

Hoe duid ik de badkamervolumes aan op mijn schema?

De volumes worden aangeduid op het situatieschema. Op het eendraadschema vermeld je de kringen die de badkamer bedienen, het type differentieel per kring en de bijkomende equipotentiale verbinding.

Wat als mijn badkamer niet aan de regels voldoet?

Dit is een veelvoorkomende reden voor afkeuring bij de elektriciteitskeuring. Laat de installatie aanpassen door een erkend installateur en vraag nadien een herkeuring aan bij hetzelfde keuringsorganisme.

Kort samengevat

De badkamer blijft de ruimte in huis waar elektrische veiligheid het meest telt. Onthoud de kernpunten: hoe dichter bij het water, hoe strenger de IP-waarde en hoe beperkter de toegelaten toestellen; een bad heeft drie volumes, een douche zonder bad maar twee; stopcontacten in volume 2 kunnen sinds 2025 ook met een 10 mA-differentieel; en de bijkomende equipotentiale verbinding is geen detail maar een verplichting. Twijfel je over jouw situatie? 🔧 Laat de badkamerkring controleren en zo nodig aanpassen door een erkend installateur, en teken nadien een correct eendraadschema en situatieschema als bewijs voor de keuring.