Zonnepanelen en laadpaal combineren: eendraadschema tips
PV en laadpaal: een logische combinatie
Steeds meer Belgische gezinnen combineren zonnepanelen (PV) met een thuislaadpaal voor hun elektrisch voertuig. De redenering is eenvoudig: wat je zelf opwekt, gebruik je gratis om je auto op te laden. Maar de combinatie van beide systemen heeft gevolgen voor je elektrische installatie en — dus ook — voor je eendraadschema.
In dit artikel leggen we uit hoe je beide systemen correct documenteert op het eendraadschema en het situatieschema, en waar je op moet letten om problemen bij de keuring te vermijden.
Twee aparte kringen op het eendraadschema
Zowel de PV-installatie als de laadpaal vereisen een eigen kring in je verdeelkast. Ze mogen nooit op dezelfde kring worden aangesloten. Op je eendraadschema teken je:
Kring voor de PV-omvormer (AC-zijde)
- Eigen automaat: afstemmen op het maximale AC-vermogen van de omvormer (zie handleiding)
- Differentieel: type conform de omvormerfabrikant (controleer de handleiding; bij omvormers met een transformatorloze topologie is type B of type A+ soms vereist)
- Kabeltype en doorsnede: typisch 2,5 mm² (of meer bij grote omvormers)
- Vermeld merk, type en vermogen van de omvormer als label
Kring voor de laadpaal
- Eigen automaat: 16A (monofasig, voor EVSE tot 3,7 kW) of 16A-32A driefasig (voor laadpalen tot 22 kW)
- Differentieel type B: verplicht bij de meeste laadpalen (DC-lekstroom door de gelijkrichter in de auto)
- Kabeltype: minimaal 2,5 mm² voor monofasig 16A; 4-6 mm² voor driefasig 32A
- Vermeld merk, type en maximaal laadvermogen (kW) van de laadpaal
Lees ook ons uitgebreide artikel over de laadpaal op het eendraadschema voor alle details.
Load balancing en dynamisch vermogensbeheer
Als je tegelijk zonnepanelen, een laadpaal en normale huishoudelijke verbruikers gebruikt, kan de totale belasting van je netaansluiting de maximale waarde overschrijden. Load balancing (ook: dynamisch vermogensbeheer) lost dit op door het laadvermogen van de laadpaal automatisch aan te passen op basis van het beschikbare netcapaciteit.
Voor load balancing heb je nodig:
- Een laadpaal met load balancing-functie (de meeste moderne palen hebben dit ingebouwd)
- Een CT-klem (stroomsensor) op de hoofdtoevoer of op de verdeelkast
- Eventueel een energiemanagementsysteem (EMS) dat ook de PV-productie meeneemt
Op het eendraadschema vermeld je de CT-klem als sensor-symbool. Noteer ook de koppeling met de laadpaal (via Modbus, RS485 of interne communicatie).
Wanneer een driefasige aansluiting?
De standaard Belgische woningaansluiting is monofasig (230V, 40A of 63A). Maar als je zowel een PV-omvormer van meer dan 5 kVA als een driefasige laadpaal wil aansluiten, kan de netbeheerder (Fluvius in Vlaanderen) een driefasige aansluiting verplicht stellen of aanbevelen.
Een driefasige aansluiting (400V, 3 x 25A of 3 x 40A) biedt voordelen:
- Betere balans over de drie fasen → minder risico op onevenwicht
- Hogere totale beschikbare capaciteit voor laadpaal en omvormer
- Vereist bij omvormers boven 5 kVA (Synergrid C10/11)
Vraag bij Fluvius na of je huidige aansluiting volstaat. Een verzwaring kost €300 tot €800 en moet aangevraagd worden voor de installatie. Noteer de fasering (L1, L2, L3) duidelijk op het eendraadschema.
De digitale meter en energiemanagement
Alle Vlaamse woningen beschikken intussen over een digitale meter. De digitale meter registreert afname en injectie per kwartier. Voor de combinatie PV + laadpaal is dit relevant omdat:
- Je de laadpaal kunt programmeren om enkel te laden wanneer de PV-productie het verbruik overstijgt (PV-geoptimaliseerd laden)
- Sommige energiemanagement-apps (SolarEdge, Fronius, Huawei FusionSolar) de digitale meterdata uitlezen via P1-poort
Vermeld de P1-aansluiting op je situatieschema als je een EMS gebruikt dat de digitale meter uitleest.
Thuisbatterij als sluitstuk
De combinatie PV + laadpaal + thuisbatterij is het slimste systeem voor energiebeheer. De batterij vangt de piek-PV-productie op, die je later gebruikt om de auto te laden. Op het eendraadschema voeg je dan de batterij en hybride omvormer toe als extra component. Zorg dat het schema de logische volgorde weergeeft: net → verdeelkast → omvormer → batterij / PV / laadpaal.
Situatieschema: locaties en kabeltrajecten
Op het situatieschema duid je aan:
- Locatie van de PV-panelen op het dak
- Locatie van de omvormer (meterkast, garage, technische ruimte)
- DC-kabeltraject van panelen naar omvormer
- AC-kabeltraject van omvormer naar verdeelkast
- Locatie van de laadpaal (garage, oprit)
- Kabeltraject van verdeelkast naar laadpaal
- Locatie van de DC-schakelaar (nabij omvormer)
AREI-vereisten bij gecombineerde installatie
Bij een gecombineerde PV + laadpaalinstallatie gelden de AREI-vereisten voor beide subsystemen cumulatief:
- PV-installatie: conform Synergrid C10/11 en C10/26 (voor batterij)
- Laadpaal: conform AREI Boek 3, Afdeling 722 (elektrische voertuigen)
- Elke uitbreiding vereist een herkeuring door een erkend keuringsorganisme
- Het eendraadschema moet bijgewerkt zijn voor de keuring
Schema opstellen met de juiste tool
Een installatie met PV, laadpaal en eventueel een thuisbatterij heeft een uitgebreid eendraadschema nodig. Met de Eendraadschema Maker bouw je stap voor stap een correct schema op, met alle vereiste componenten, labels en kringnummers. Zo heb je een volledig en conform document klaar voor de keurder.
Lees ook onze artikelen over zonnepanelen op het eendraadschema en de thuisbatterij op het eendraadschema voor de details van elk deelsysteem.