Thuisbatterij op het eendraadschema en situatieschema
Waarom een thuisbatterij op je schema moet
Steeds meer Belgische gezinnen combineren hun zonnepanelen met een thuisbatterij. Een thuisbatterij is geen plug-and-play-apparaat: het is een volwaardige aanpassing aan je elektrische installatie. Dat betekent dat de batterij — net als de omvormer, de laadpaal of de warmtepomp — verplicht op zowel het eendraadschema als het situatieschema moet verschijnen.
Ontbreekt de thuisbatterij op je schema, dan loop je het risico dat de keurder de keuring afkeurt. Bovendien kan je bij schade of brand geen beroep doen op je brandverzekering als de installatie niet conform is gedocumenteerd.
Wat is een thuisbatterij precies?
Een thuisbatterij (ook wel: home energy storage system of HESS) slaat energie op die je zonnepanelen overdag produceren. Die energie gebruik je 's avonds of 's nachts, zodat je minder van het net afhankelijk bent. Populaire modellen op de Belgische markt zijn:
- Tesla Powerwall (13,5 kWh, hybride systeem)
- Huawei LUNA 2000 (5-30 kWh modulair)
- BYD HVS / HVM (2,56-22,1 kWh)
- SolarEdge Energy Bank (9,7 kWh, geintegreerd met SolarEdge omvormer)
- Pylontech US5000 (veel gebruikt met externe hybride omvormer)
Al deze systemen vereisen een hybride omvormer (of een aparte batterij-omvormer) en een correcte beveiliging op je verdeelkast.
Verplichte componenten op het eendraadschema
Een thuisbatterijinstallatie bestaat uit meerdere componenten. Elk onderdeel moet zichtbaar zijn op je eendraadschema:
1. De hybride omvormer of batterij-omvormer
De hybride omvormer is het hart van het systeem: hij beheert de stroom tussen de zonnepanelen, de batterij en het net. Op je eendraadschema verschijnt de omvormer als een afzonderlijk symbool, verbonden met de AC-aansluitkring. Vermeld het merk, type en vermogen (kW / kVA).
2. AC-beveiliging (automaat + differentieel)
De aansluiting van de omvormer op het net vereist een eigen automaat en differentieel in je verdeelkast. Noteer de waarden op het schema: stroomsterkte (A), karakteristiek (B of C), en het type differentieel. Raadpleeg de handleiding van je omvormer: sommige fabrikanten schrijven een specifiek differentieel type voor (type A of type B) vanwege de DC-lekstroom die frequentiegemoduleerde omvormers kunnen produceren.
3. DC-schakelaar of DC-ontkoppelaar
Tussen de batterij en de omvormer moet een duidelijke DC-schakelaar aanwezig zijn. Dit is een veiligheidscomponent die technici toelaat de batterij elektrisch te isoleren zonder de hele installatie spanningsloos te maken. Vermeld op het schema: spanningsniveau DC (V) en stroomsterkte (A).
4. Noodschakelaar (vereist bij eilandwerking)
Als je batterijsysteem voorzien is van eilandwerking (de woning kan van het net worden losgekoppeld en op eigen energie draaien), is een noodschakelaar verplicht. Deze schakelaar zorgt ervoor dat je installatie bij een netonderbreking veilig van het net wordt ontkoppeld en voorkomt teruglevering naar het net terwijl technici aan het werken zijn. Vermeld de schakelaar als apart symbool op het eendraadschema.
5. Energiemeter of slimme meter
Veel batterijsystemen gebruiken een CT-klem (stroomsensor) of een aparte energiemeter om het verbruik en de productie op te volgen. Vermeld dit op het schema indien aanwezig.
AREI-vereisten voor thuisbatterijen
De installatie van een thuisbatterij valt onder het AREI (Boek 1, Hoofdstuk 7.22 — Stationaire batterijinstallaties). De belangrijkste vereisten zijn:
- Ventilatie: rondom de batterijmodules moet voldoende vrije ruimte zijn voor warmteafvoer. Controleer de vereiste afstanden in de installatiehandleiding.
- Scheiding AC en DC zones: de DC-bedrading (batterij → omvormer) mag niet samen met AC-bedrading in hetzelfde leidingkanaal worden gelegd zonder voldoende scheidende maatregelen.
- Aarding: het chassis van de batterij en de omvormer moeten correct worden geaard conform de algemene aardingsvereisten van het AREI.
- Synergrid C10/26: de omvormer en het batterijsysteem moeten op de goedgekeurde Synergrid C10/26-lijst staan voor aansluiting op het laagspanningsnet.
- Driefasige aansluiting: omvormers van meer dan 5 kVA vereisen een driefasige netaansluiting om netbalans te bewaren.
Thuisbatterijen met een vermogen van meer dan 800 W worden beschouwd als een uitbreiding van de elektrische installatie en vallen volledig onder de AREI-keuringsplicht.
Thuisbatterij op het situatieschema
Het situatieschema toont de fysieke locatie van alle elektrische componenten in je woning. Voor een thuisbatterij voeg je toe:
- Locatie van de batterijmodules: technische ruimte, garage of meterkast — met vermelding van de ruimte en de wandlocatie
- Locatie van de omvormer: vaak naast de batterij of in de meterkast
- DC-kabeltraject: het traject van de DC-kabel tussen batterij en omvormer, bij voorkeur in een aparte leidingbuis
- AC-kabeltraject: het traject van de AC-kabel van de omvormer naar de verdeelkast
- Noodschakelaar: de exacte locatie, zichtbaar en bereikbaar (bij voorkeur nabij de elektriciteitsmeter)
Herkeuring verplicht bij plaatsing
Elke uitbreiding van een bestaande elektrische installatie — en de plaatsing van een thuisbatterij is een uitbreiding — vereist een nieuwe elektrische keuring door een erkend keuringsorganisme (Vinçotte, SOCOTEC, BTV, Keuringsinstituut...). De keurder controleert:
- Of het bijgewerkte eendraadschema de batterijinstallatie correct weergeeft
- Of de beveiliging (automaat, differentieel) conform de AREI-vereisten en de handleiding is
- Of de aarding in orde is
- Of de installatie voldoet aan de Synergrid C10/26-normen
Na de keuring ontvang je een nieuw keuringsattest. Je bent ook verplicht de batterij te registreren bij Fluvius.
Veelgemaakte fouten
- Batterij niet vermeld op het schema: de keurder ziet een component die niet gedocumenteerd is en keurt af. DC-schakelaar vergeten: verplicht aanwezig en zichtbaar op het eendraadschema.
- Verkeerd differentieel type: gebruik altijd het type dat de fabrikant voorschrijft. Bij twijfel kies je voor type B (beschermt ook tegen gelijkstroomlekken).
- Geen Synergrid-goedkeuring: controleer voor aankoop of het systeem op de C10/26-lijst staat.
- Eilandwerking zonder noodschakelaar: dit is een ernstige veiligheidsovertreding.
Combineer je schema met de juiste tool
Een thuisbatterijinstallatie voegt meerdere nieuwe componenten toe aan je eendraadschema. Dat schema moet bijgewerkt worden voor de keuring. Met de Eendraadschema Maker voeg je eenvoudig de omvormer, batterij, DC-schakelaar en noodschakelaar toe aan je bestaande schema. Het resultaat is een duidelijk, conform schema dat klaar is voor de keurder.
Lees ook onze artikelen over zonnepanelen op het eendraadschema en de combinatie van zonnepanelen met een laadpaal voor een volledig overzicht van je installatie.